ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ‘ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಕ್ರಾಂತಿ’: ಡೀಸೆಲ್ ಮುಕ್ತ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಗ್ರೀನ್ ಟ್ರೈನ್!

ಹರಿಯಾಣ:ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೊಸದೊಂದು ಸುವರ್ಣ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಕಪ್ಪು ಹೊಗೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಡೀಸೆಲ್ ಎಂಜಿನ್ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ರೈಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಸಾರಿಗೆಯ ಪಯಣ, ಈಗ ಜಗತ್ತೇ ಬೆರಗಾಗುವಂತಹ ‘ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಯುಗ’ಕ್ಕೆ (Hydrogen Era) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲಿಗೆ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಸೂಚಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಏನಿದು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು? ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?

ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈಲುಗಳಂತೆ ಡೀಸೆಲ್ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಓವರ್‌ಹೆಡ್ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳ ನೆರವು ಪಡೆದು ಓಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಈ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ‘ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಫ್ಯುಯೆಲ್ ಸೆಲ್’ (Fuel Cell) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇರಲಿದೆ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ಆಮ್ಲಜನಕ (Oxygen) ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ನಡುವೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿ, ರೈಲಿನ ಒಳಗಡೆಯೇ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಇದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾದ ಯಾವುದೇ ಇಂಗಾಲ ಅಥವಾ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಹಬೆ (Water Vapour) ಮಾತ್ರ ಹಳಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ!

ಜಿಂದ್-ಸೋನಿಪತ್ ನಡುವೆ ಹಸಿರು ಸಂಚಲನ

ದೇಶದ ಈ ಚೊಚ್ಚಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್ ಮತ್ತು ಸೋನಿಪತ್ ನಡುವಿನ 89 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಚಾರ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಗಂಟೆಗೆ 75 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಈ ರೈಲು, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವೇಳೆ 110 ರಿಂದ 120 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 10 ಸುಸಜ್ಜಿತ ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಹೈಟೆಕ್ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 2,600 ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಅತ್ಯಂತ ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಬಡವರಿಗೂ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಹೈಟೆಕ್ ಪ್ರಯಾಣ: ಕೇವಲ ₹5 ಟಿಕೆಟ್!

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಈ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಕೇವಲ 5 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಲಿದ್ದು, ಗರಿಷ್ಠ ದರ 25 ರೂಪಾಯಿಗಳಾಗಿರಲಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದರ್ಜೆಯ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪ್ರಯಾಣದ ಅನುಭವವನ್ನು ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ‘ಪವರ್’

ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ, ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಬಲಿಷ್ಠ ದೇಶಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಭಾರತ ಈಗ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳ ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಭಾರತ ಈಗ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಡಿ ದೇಶೀಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳೇ ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ

ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ದಹಿಸುವ ಅನಿಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿದೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸೋರಿಕೆ ಪತ್ತೆಕಾರಕಗಳು (Leakage Detectors), ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಹೊಗೆ ಸಂವೇದಕಗಳು ಹಾಗೂ ತುರ್ತು ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಾಲಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವಚವನ್ನು ಇದು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ಪ್ಲಾನ್ ಏನು? ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯಲಿವೆ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಮಾರ್ಗಗಳು!

ಇದು ಕೇವಲ ಆರಂಭವಷ್ಟೇ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಮತ್ತು ಹೆರಿಟೇಜ್ (ಪರಂಪರೆ) ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲ್ಕಾ-ಶಿಮ್ಲಾ, ನೀಲಗಿರಿ ಮೌಂಟೇನ್, ಮಾಥೆರಾನ್ ಹಿಲ್ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ದಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಹಿಮಾಲಯನ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲೂ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲುಗಳು ಸದ್ದು ಮಾಡಲಿವೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಭಾರತದ ಈ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಕೇವಲ ಪ್ರಯಾಣದ ಮಾಧ್ಯಮವಲ್ಲ; ಇದು ಹಸಿರು ಭಾರತ, ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತದ ನವ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ