ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ 17.0: ದಾಖಲೆಯ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನತ್ತ ‘ಹಣಕಾಸು’ ಚತುರನ ಹೆಜ್ಜೆ!

ವಿಶೇಷ ವರದಿ:ರಮ್ಯ ಬಿ.ಟಿ

ಬೆಂಗಳೂರು: ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದ ‘ಟಗರು’, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಈ ಬಾರಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ 17ನೇ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದಾಖಲೆ ಬರೆಯಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಯ ಸನಿಹ

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ 16 ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 17ನೇ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಮಾಜಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ವಜುಭಾಯಿ ವಾಲಾ (18 ಬಜೆಟ್) ಅವರ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆಯ ಸನಿಹಕ್ಕೆ ತಲುಪಲಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಬಾರಿಯ ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರ ಎಷ್ಟು?

ಕಳೆದ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರವು 4.09 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿತ್ತು. 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನ ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರವು ಸುಮಾರು 4.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ 4.6 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಬಜೆಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಹೂರಣಗಳು

ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಮುಂದುವರಿಕೆ: ಸರ್ಕಾರದ ಪಂಚ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಈ ಬಾರಿಯೂ ಸುಮಾರು 51,000 ರಿಂದ 55,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೀಸಲಿಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಕೃಷ್ಣ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆ (ಹಂತ-3): ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಗಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುಮಾರು 18,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ಅನುದಾನ ಘೋಷಿಸುವ ಒತ್ತಡ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ: ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ 62,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ಭರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಜೆಟ್‌ನ ಶೇ. 10 ರಷ್ಟು ಅನುದಾನಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.

ಎದುರಿರುವ ಸವಾಲುಗಳೇನು?

ದಾಖಲೆಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ ಈ ಬಾರಿ ಕತ್ತಿ ಸವರಿದ ಹಾದಿಯಂತಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರದ ತೆರಿಗೆ ಪಾಲು: 16ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸಿನಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ತೆರಿಗೆ ಪಾಲು ಶೇ. 4.13 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿರುವುದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ 10,000 – 15,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ನಷ್ಟ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ರಾಜಸ್ವ ಕೊರತೆ: 2025-26ರಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ 19,262 ಕೋಟಿ ರೂ. ರಾಜಸ್ವ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾಲ: ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಸಾಲದ ಹೊರೆಯು ಜಿಎಸ್‍ಡಿಪಿಯ ಶೇ. 25 ರ ಸನಿಹದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಬಜೆಟ್ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ‘ಅಹಿಂದ’ ವರ್ಗಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕನಸನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ