ಡಿಕೆಶಿಗೆ ಸಿಎಂ ಪಟ್ಟ, ಬಿ.ಕೆ. ಹರಿಪ್ರಸಾದ್‌ಗೆ ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಸಾರಥ್ಯ; ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಉರುಳಿಸಿದ ಆ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ಏನು?

ಬೆಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 3ರ ಬುಧವಾರದಂದು ನಡೆದಿರುವ ಸರಣಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ ಉರುಳಿಸಿರುವ ಬೃಹತ್ ರಾಜಕೀಯ ದಾಳವಾಗಿದೆ. ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಲೋಕಭವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿ ವರಿಷ್ಠರು ಹಿರಿಯ ಮುತ್ಸದ್ದಿ ಬಿ.ಕೆ. ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಅವರನ್ನು ಕೆಪಿಸಿಸಿ ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ‘ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಕ್ಕಿ’ ಹೊಡೆಯುವ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಆಳವಾದ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:

1. ‘ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದೇ ಹುದ್ದೆ’ ಮತ್ತು ಪವರ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ (Power Balancing):

ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಗದ್ದುಗೆ ಏರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅವರಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಪಾಲಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ‘ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದೇ ಹುದ್ದೆ’ ಎಂಬ ಉನ್ನತ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಂದು ಕಾರಣವಾದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಇಡೀ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಒಬ್ಬರೇ ನಾಯಕರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ವರಿಷ್ಠರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಬಿ.ಕೆ. ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ನೇಮಕದ ಮೂಲಕ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯ ನಡುವೆ ಸಮಾನ ಆಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ.

2. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಮಾಧಾನಿತ ಬಣಕ್ಕೆ ಮುಲಾಮು:

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆಯ ರೇಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಕೊನೆಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಸಾರಥ್ಯ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಆಪ್ತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸತೀಶ್ ಜಾರಕಿಹೊಳಿ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಗೆಯಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಅರಿತ ಹೈಕಮಾಂಡ್, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಬಣದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಒಡನಾಟ ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿಯಾಗಿರುವ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ (OBC) ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಬಿ.ಕೆ. ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಗೆ ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬಣಗಳ ನಡುವೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಭಿನ್ನಮತ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾವಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟವನ್ನು ವರಿಷ್ಠರು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.

3. ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ (OBC) ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ:

ನೂತನ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದವು. ಈ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಬಿ.ಕೆ. ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ಆಯ್ಕೆ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ. ಮೂಲತಃ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಪ್ರಭಾವಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ನಾಯಕರಾಗಿರುವ ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪರಮೋಚ್ಛ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಮುಂಬರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸಮರಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಬಿಸಿ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಇಟ್ಟಿದೆ.

4. ದೆಹಲಿ ವರಿಷ್ಠರ ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ದಾರಿ:

ಬಿ.ಕೆ. ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಎಐಸಿಸಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅಪಾರ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಣ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕದ ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ಹೈಕಮಾಂಡ್‌ಗೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿರುವ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಮುತ್ಸದ್ದಿಯನ್ನು ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಮೇಲೆ ದೆಹಲಿ ವರಿಷ್ಠರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ‘ಚೆಕ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಂತಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಜೂನ್ 3ರಂದು ನಡೆದಿರುವ ಈ ಭಾರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸರ್ಜರಿಯು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಮುಕ್ತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುವ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ, ಪಕ್ಷದ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿರುವ ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ಆಗಿದೆ.